home > dutch > studies > wetenschap > antropologie > anthroned.php


De psalmist:"Jij bent totaal wonderlijk gewrocht (gemaakt)!"


Inleiding tot Theoretische Antropologie


Deze theoretische antropologie heeft als doel een eclectisch structuralisme d.m.v. een 'objectieve subjectiviteit'. Objectief in zoverre als de wetenschap aan ons bekend is en subjectief in zoverre als het noodzakelijk was om orde aan te brengen in een zo complexe wereld als de mens is. Subjectief ook, omdat filosofie (of wereldkennis [worldview] zoals sommigen het noemen), het eigen is om dingen aan de zoom van de wetenschap te onderzoeken.


Wij hebben geprobeerd om tegelijkertijd een antropologische en structurele weergave van de mens te maken, zonder rekening te houden met geslacht, geloof, ras, religie of welke orientatie ook in sexualiteit, politiek of ideologie. Het menselijk wezen wordt hier gezien als slechts een 'vat', waarin alle andere--inderdaad belangrijkere--zaken hun vorm aannemen. Men zou terecht kunnen concluderen dat deze 'renditie' prenataal is en daarom de universele basis genoemd zou kunnen worden, waarop wij gevormd worden. Alleen in verschillende mensen krijgen verschillende aspecten de overhand.

De gevolgtrekking ligt voor de hand dat ik homo sapiens bij de geboorte niet beschouw als een tabula rasa, waarop willekeurig door de omstandigheden geschreven kan worden; maar eerder als een voorafgegoten vat, waarin de ontwikkeling van het individu wordt gevormd en waarmee het groeit en samenhangt. Dit kan gezien worden in het feit dat bijna alle mensen de taal van hun jeugd leren. Nu, taal is een zeer ingewikkelde zaak en juist omdat wij 'voorbereid' geboren worden, kunnen wij het leren. Bij dieren ontbreekt het niet alleen aan stembanden, maar ook aan deze genetische voorbereiding van voor de geboorte.


Bij deze weergave gaat de aandacht uit naar deze algemene basis en daarom gaan wij voorbij aan de discussie over 'natuur tegenover opvoeding' en aan de ingewikkelde vraagstellingen die kunnen opkomen bij de studie van genetische geaardheid onder invloed van de maatschappij. Het was onze bedoeling om de meest belangrijke aspecten van het menselijk wezen bijeen te brengen als in een soort kaart of schilderij. Dit schema heeft niet de pretentie van een complete samenvatting. We zijn ons ervan bewust dat zo'n poging een moderne denker de indruk kan geven dat men een vergelijkbare ambitie koestert als een filosoof zoals Hegel, van wiens gedachtengoed zijn studenten beweerden dat hij de filosofie had bedacht die alle andere denkers overbodig maakt. Sommige aanhangers van de Nederlandse denker Dooyeweerd beweren min of meer hetzelfde. Maar de geschiedenis leert dat iedere filosoof zijn eigen problemen uitkiest en naar zijn eigen antwoorden op zoek is.


Men zou ons schema kunnen afdoen als louter structuralisme, maar, nogmaals, wij zien het als een soort schilderij; een blik op de mens onder vele.


We hebben gedeeltelijk geleerd van de Nederlandse jurist Dooyeweerd en van de Duitse denker Jung en hebben sommige van hun ideeën gecombineerd en er het schema van de 32 menselijke aspecten van gemaakt.


Voorstel tot een Antropologie: Interacties van Menselijke Aspecten; een Kijk op het Menselijk Wezen


A. De stelling wordt voorgesteld dat het menselijk wezen antropologisch of filosofisch uit vier 'elementen' (zijnsvormen) of 'principes', als uw voorkeur daar naaruit gaat, bestaat en drie persoonlijkheidselementen, namelijk: 1.'lichaam', 2. 'verstand', 3. 'ziel', 4. 'geest' en a. 'geweten', b. 'wil' en c. 'hart'.


B. De Vier Basiselementen

Het lichaam bestaat alleen uit materie; het verstand of intellect is het deel dat mentale gevolgtrekkingen maakt, of vraagt naar het 'hoe'; de ziel is het deel dat gevoelens bezit; en de geest is het 'religieuze' of 'intuïtieve' deel.

Het wordt beargumenteerd dat deze vier basiselementen teruggevonden kunnen worden in de filosofische en theologische hoofdstromingen van de geschiedenis van het denken. Apart genomen zijn deze hoofdstromingen bekend als materialistisch atheïsme/naturalisme; rationalisme/ deïsme/ mechanicisme; pantheïsme/ mysticisme/ holisme/ New Age; en polytheïsme/ parapsychologie/ het bovennatuurlijke/ magie/ spiritisme.

(Ik heb enige affiniteit tot de 4 basistypen van Jung gevonden en zijn 32 persoonlijkheidsbeelden. Maar men moet voorzichtig zijn om iemand in een hokje te plaatsen. Het leven is zeer ingewikkeld en iedereen is uniek. Daarom bestaat er willekeur in het idee van persoonlijkheidstypen. Ik ben bang dat, hoe aannemelijk en interessant zulke theorieën ook klinken, dat men op het verkeerde pad gebracht kan worden.)


C1. De vier basiselementen doorsnijden elkaar zodat er zestien interacties ontstaan, ieder met een introverte en extraverte kant:


UITWENDIGE WERELD

BINNENWENDIGE WERELD

(stoffelijk/logisch -objectief/bijzonder-)

(symbolisch/geestelijk -subjectief/universeel-)

lichaam

verstand

ziel

geest

stof

fijnstof

niet-stof

geestelijke stof

chemie

kennis

emotie

inzicht

energie

theorie

ervaring

wereldkennis

gezondheid

denken

holisme

religie

bestaan

waarneming

leven

intuïtie

letterlijk/ concreet

objectief

subjectief

abstract

relatief

normatief

waardevol

absoluut

handeling

instrument

waarde

betekenis

wat

hoe

wie

waarom

----

----

----

----

lichaam

verstand

ziel

geest

geest

geestelijke gezondheid

dromen

mystiek

geloof

geestelijke energie

verbeelding

romantisch

gebed/ritueel

ziel

vitaliteit

historisch

emotief bewustzijn

ethisch

voedkundig

economisch

emotieve respons

juridisch

verstand

neurochemisch

logisch

emotieve ideeën

theologisch

farmaceutisch

empirisch

sociaal

filosofisch

lichaam

fysiek

waarneming

hedonisch

paranorm. krachten

kinetisch

zintuigen

esthetisch

paran. manifestaties



C2. Bovendien functioneert ieder aspect als een microcosmos van het gehele menselijk wezen. Bij voorbeeld binnen het logische aspect wordt waarneming pragmatisme (in de technische zin; andere vormen van pragmatisme kunnen afgeleid worden van waarneming onder het filosofische aspect; of onder het juridische in die zin waar men beweert dat de meerderheid noodzakelijkerwijs bediend moet worden ten koste van de minderheid): het kinetische wordt het mechanische onder het empirische aspect, enzovoorts.

NOMENCLATUUR

Fijnstof

Fijnstof zou ook natuurlijke superstof genoemd kunnen worden; omdat het verstand de beste 'computer' is, bestaande uit zeer hoogstaand georganiseerde cellen en meewerkende neurotransmitters.

Stof en fijnstof zijn vormen van materie--het gebied van het lichaam en het verstand--zelf weer een vorm van energie. Niet-stof of astrale suprastof en geestelijke superstof zijn immaterie en vormen van de "adem des levens" die God maakte in Adam en waar de engelen van gemaakt zijn. De mens staat daarom tussen dier en engel in (een voortdurend conflict!) en overkoepelt beide de materie en de immaterie.

Van de mens wordt gezegd dat die geschapen is en van dieren en de bomen- en plantenwereld dat ze gemaakt of gevormd zijn (behalve de grote zeedieren); uiteraard van eerder geschapen materie, want er staat "In het begin schiep God de hemelen en de aarde".

Vitaal

Met "vitaliteit" duid ik de immateriële kracht van de ziel aan die leven geeft aan je lichaam.

Voeding(s)kundig

Het voedkundige is het proces dat kracht verleent aan de ziel d.m.v. voedsel. Toen Jonathan, in de bijbel, wat honing nam, kwam hij bij na een dag gevast te hebben.

Farmaceutisch

'Farmaceutisch' duidt op de materiële of chemische processen in de hersenen van neurotransmitters in de synapsen tot de aanmaak en het afsterven van hersencellen.

Empirisch

Empirisch is het experimentele gebied van vallen en opstaan, falen en proberen.

Emotieve Ideeën

Dit zijn holistische edeeën zoals 'vader', 'maagd', 'leraar', 'leider', enz.

Filosofie of 'wereldkennis'

De term 'wereldkennis' is een alternatief voor 'filosofie' in de wijdste zin.

Kinetisch

Kinesie is fysieke, letterlijke beweging, ook die van substanties in een chemische reactie.

Hedonisch

'Hedonisch' duidt onze gevoeligheid voor plezier en pijn aan.

Esthetisch

Esthetiek wijst op ons kunnen om schoonheid, harmonie en orde op prijs te stellen.

Geloof

De richting van iemands geest tot het goddelijke of tot afgoden en tot iemands medemensen in vertrouwen.

Paranormaal/-psychol.

Het verschil tussen paranormaal en parapsychologisch is dat de eerste refereert aan het kunnen van de geest en de laatste aan de zichtbare activiteit hiervan. Deze krachten zijn in het algemeen afwezig of sluimerende in het atheïstisch/humanistische Westen, maar in Azië en Afrika tieren ze welig; evenals bij Indianen in Zuid en Noord Amerika. Een verschijnsel als het (onbewust) bemerken dat iemand achter je naar je kijkt of staart, is zeker een goed voorbeeld van een simpel paranormale faculteit en het omdraaien en de bevestiging van het vermoeden is de manifestatie ervan. Daarom wordt spionnen geleerd niet in de nek van de mensen te kijken die ze schaduwen.


De rest van de terminologie spreekt vanzelf.

Ieder van de 32 aspecten heeft zijn eigen bestaansrecht in dit antropologisch basisschema. Men moet bijvoorbeeld niet waarneming reduceren tot het fysieke aspect. Alle aspecten resulteren uit de interactie van de vier basiselementen.

Een eigenaardigheid die zich hier voordoet is wat 'focussing' genoemd zou kunnen worden, op zijn Engels. Dat wil zeggen, binnen de verschillende aspecten van het hele menselijk wezen kunnen subaspecten en subdisciplines onderscheiden worden. Zo bestaan in het fysieke aspect de electromagnetische of/en zwakke en sterke krachten. En zo kunnen disciplines als antropologie, psychologie, pedagogie en sociologie respectievelijk gelocaliseerd worden binnen de aspecten filosofie, emotionele ervaring en response, emotieve ideeën en het sociale aspect. (Deze disciplines zullen nooit exacte wetenschappen worden). Focussing kan theoretisch beginnen met een aspect en vervolgens geanalyseerd worden als een subaspect van het microcosmos en dan een sub-subaspect blijken te zijn van het diepere microcosmos en zo ad infinitum. (De wiskunde van astrofysiek bestaat uit een combinatie van logische filosofie ((logische dingen ontdekt door de observatie van de schepping)) en wiskunde ((wat een hogere vorm van logisch denken is onder het logische aspect en dan onder het empirische aspect)). Dit toont dat focussing kan plaats vinden over diverse aspecten en subaspecten).

Ik stel voor om Dooyeweerds aritmetisch aspect en daarom de wiskunde ondergeschikt te maken aan het logische aspect en zie het linguale aspect als een integrale eigenschap van de ego of het hart (de bijbel zegt dat Gods woord zich dichtbij in ons hart en in onze mond bevindt en op die manier associeert de bijbel taal met de bewuste persoonlijkheid). Het is, onder meer, in het logische aspect en subaspecten dat de mens subjectieve orde schept en ziet in een wereld die zich chaotisch voorstelt in een positieve zin vanwege de grote ingewikkeldheid van de schepping die ons ten enenmale te boven gaat; en ook negatief in zoverre als het ervaren wordt als iets dat onze wil en wens tegengaat. Een Dooyeweerdiaan keurt dit natuurlijk af als het reduceren van het aritmetische tot het logische. Maar ik denk eerder dat het aritmetische iets van de materie is en in de tweede plaats van het menselijke. De logisch denkende mens ziet dat twee exact dezelfde materiële dingen nooit in exact dezelfde plek kunnen zijn; behalve in het geval van kleine deeltjes, volgens quantum mechanica: maar zelfs dan gaat het om een enkel deeltje, niet om twee verschillende. (De exacte wetenschappen zullen nooit de hogere verlangens van de mens kunnen bevredigen. Maar men kan ze dienstbaar maken). Dat rekenkunde, algebra, geometrie en wiskunde het beste kunnen gerangschikt worden onder de sfeer van de logica, kan gezien worden in studies die tonen dat wiskunde uiteindelijk willekeurig is; evenals een roman die, hoewel consistent, een willekeurige keuze is van de schrijver. Moderne wiskunde is het willekeurige spel van axioma's die gebracht worden als een goed samenhangend verhaal. Ook, aangezien ieder mens uniek is, gaat iedereen zijn eigen weg met God, Die alleen absoluut is. Toch leert de Bijbel ons dat het leven geen geval is van ieder zijn eigen wil. Het ieder het zijne vindt zijn einde in het Werk van Redding dat gehoorzaamheid van ons allemaal vergt.

Het arithmetische aspect resorteert in de logische microcosmos en het binaire systeem is het meest basale hiervan, waarschijnlijk te localiseren in het lichaam-lichaam onderaspect van die microcosmos (een 2de graads kinetisch subaspect [want het schijnt allemaal een beweging van achtereenvolgende cijfers te zijn die niet in dezelfde plaats passen (logische fysiek)]. Mathematische (zoals in toegepaste natuurkunde) wetenschappen worden gevonden over de gehele lichaam-verstand, verstand-lichaam en lichaam-lichaam subsecties. De exacte wetenschappen moeten gelocaliseerd worden onder het logische aspect en vervolgens het empirische subaspect van die microcosmos. Want, hoewel ze een soort exacte logica zijn, zijn deze wetenschappen een experiment van het verstand. (Het logische subaspect onder het logische aspect is het gebied van pure logica en stoelt op apriore axioma's [absolute logische zaken die als waar aangenomen dienen te worden zonder enig bewijs en die niet afgeleid kunnen worden van welk idee of theorie ook; met andere woorden, zij spreken vanzelf. Bij voorbeeld, men heeft geen enkel bewijs nodig dat A in A & B inbegrepen wordt, of simpel gezegd: 1 + 1 = 2).



De 32 aspecten beter omschreven:

lichaam

verstand

ziel

geest

geest

geestesgezondheid

dromen

mystiek

pistisch/pneumatisch

geestescapaciteit om naar het lichaam te luisteren

onderbewuste activiteit (alleen merkbaar tijdens de slaap, maar altijd aanwezig)

mysterium tremendum

vertrouwen in de godheid





geesteskracht

verbeelding

romantiek

precatorisch

geestescapaciteit om het lichaam te sterken

vlucht van de rede door geesteskracht

sublimiteit der verbeelding

het aanroepen van de godheid





ziel

vitaal

historisch

emotionele gewaarwording

ethisch

levenskracht

tijdsbewustzijn

pure gevoelens

oprechtheid





nutritioneel

economisch

emotionaliteit

juridisch

voeding

spaarzaamheid

uiting van gevoelens

wetsgetrouwheid





verstand

neurochemisch/ biofysisch

logisch

emotionele ideeën

theologisch

frenale chemie

analyse, deductieve rede

holistische ideeën ('vader', 'leraar', 'leider')

theoretisch bewustzijn van de godheid





farmaceutisch

empirisch/ experimenteel

sociaal

filosofisch

medicinaal (drugs, alcohol, koffie)

synthese, inductieve rede, combineren van waarnemingen

solidariteit en samenhorigheid (kuddegevoelens)

theoretisch bewustzijn van (aspecten van) de schepping





lichaam

fysiek

perceptioneel

hedonisch

paranormaal

kracht

basale waarneming

plezier & pijn

profetische eigenschap





kinetisch

zintuigen

esthetisch

parapsychologisch

beweging

lichamelijke perceptoren

harmonie

bovennatuurlijke manifestaties



DEFINITIES VAN DE TERMINOLOGIE


Geesteskracht

(Verg. Spr. 18: 14): "De geest van een man verdraagt zijn ziekte, maar een gebroken geest wie zal die oprichten!? [of 'wie kan die verdragen?']"

Pneumatisch

Betreft de menselijke geest, 'pneuma [pnui-ma]' in het Grieks.

Precatorisch

Betreft het gebed in de wijdste zin, 'precari' betekent 'bidden' in het Latijn.

Mysterium Tremendum

De hoogstaande ervaring van het levensmysterie dat iemands ziel als het ware, soms letterlijk, doet beven. Het woord mysterie komt 22 maal voor in het N.T. Bestuur deze met een open hart en een willig verstand en dan zul je het mysterium tremendum ervaren, de inwijding in zeer diepe en wonderbaarlijke waarheden. Dit geldt ook voor het ervaren van sommige natuurlijke verschijnselen, die je niet alleen totaal verbaasd doen staan; maar die je met het diepste respect vervullen voor de Schepper.

Hedonisch

Het kunnen ervaren van pijn en pleziergevoelens. Deze zijn nog nooit geregistreerd in de fysieke hersenen, laat staan elders in het lichaam, en het moet geconcludeerd worden dat het lichaam pijn- en pleziersignalen doorgeeft aan de ziel. Indien een pijn en pleziercentrum ooit gelocaliseerd wordt in de hersenen, zelfs dan is het uiteindelijk de ziel die gevoelt. Want het is duidelijk dat een dood lichaam, waarin dat centrum dan ook aanwezig is, absoluut geen pijn of plezier registreert. (In plaats van het over een plaatstelijk pijn- en pleziercentrum te hebben, is het eigenlijk zo dat de Schepper er zorg voor heeft gedragen--bijvoorbeeld in het geval van zeer ernstig hoofdletsel, waardoor een heel gedeelte van de hersenen gemist wordt--dat het een geval is van een samenspel tussen receptoren en neurotransmittoren (die dienen als een go-between tussen de hersencellen) door geheel de hersenpan en dit samenspel resulteert in een gevoel van plezier of pijn. Door langer gebruik van metamfetaminen wordt dit samenspel vernietigd met dien gevolge dat een persoon niet eens meer het algemene gevoel van normaliteit of well-being op zijn Engels ervaart). Het bewustzijn dat een persoon bezit, met alle plezier en pijn, heeft het lichaam verlaten naar de hemel of de hel; zodra de dood intreedt.

Vitaal

De ziel bezit ware vitaliteit die het lichaam met zijn voedingsprocessen gaande houdt. Descartes localiseerde het verbindingspunt van het lichaam en de ziel in een enkel deel van de hersenen, de hypofyse. Dit is misplaatst. Het astrale lichaam met de geest en de ziel, dat wil zeggen het immateriële lichaam dat na de dood weggaat (ook met het verstand, het geweten, de wil en de ego), moet overal met het aardse lichaam verbonden zijn; (en niet zoals sommige occulte stromingen beweren in de chakra's of volgens andere ideeën die men bijvoorbeeld in de Kabbalah vindt. Hebr. 4: 12 schijnt te duiden op een of andere samenhang tussen de ziel en de geest en tussen beenderenverbindingen en beenmerg). Want in de opstanding worden we allemaal met gehele lichamen in het materiële leven geroepen. Zelfs wanneer iemands DNA vernietigd is door crematie, dan is het het DNA van de ziel, om zo te zeggen, dat het gehele lichaam regenereert. In het geval van geredde mensen die gehoor hebben gegeven aan het evangelie, zullen dat verheerlijkte lichamen zijn. Daarom verlangen de heiligen ook naar hun verlossing.

Frenaal

Betrekking hebbende op de hersenen, uit het Grieks; 'fren(es)', i.e. 'hersen(en)'. Het verschil tussen frenaal en farmaceutisch zou aangeduid kunnen worden als het verschil tussen sctructuur en inhoud, bedrading en wattage, of zelfs als tussen hardware en software.


Opnieuw, de rest van de terminologie moet vanzelfsprekend zijn. Zo niet, neem een woordenboek ter hand en denk na!

Integratie van mijn theologische ethiek en mijn theoretische antropologie.



De apostel Paulus: "Laat niemand zichzelf bedriegen, indien iemand wijs meent te zijn in deze tijd, laat hem een dwaas worden; opdat hij wijs worde (1 Kor. 3:18)!"




top

christologie | bijbel | diversen | apologetiek | theologie | wetenschap


Wat vindt u van deze website?
Naam:
Emailadres:
URL:
Anoniem:
A. Zeer goed.
B. Vrij goed.
C. Gaat wel.
D. Vrij slecht.
E. Zeer slecht.
Toelichting: