home > dutch > studies > theologie > ethiek > theologia > voelt-god-pijn.php



Voelt God Emotionele Pijn?

Vanaf het begin van de christenheid hebben de kerkvaders de leer gepredikt dat, als God niet kan veranderen, dan kan Hij ook niet lijden (als God). De laatste tweehonderd jaar is er een kentering in dit idee gekomen, mede door het lijden van de gewone man tijdens de industriële revolutie en vooral vanwege het afschuwelijke lijden door de holocaust in de 20ste eeuw. Veel theologen leren nu dat God met ons lijdt en zelfs als ons. De idee van patripassianisme kwam al vroeg in de geschiedenis van de kerk voor, maar werd tegengesproken vanwege het antitrinitaire idee van de modaliteiten van God, dat erachter ging. Volgens deze zienswijze kruisigde God Zichzelf eigenlijk.



"God is (een) geest."

"God is Licht."

"God is Liefde."

Letterlijk of lichamelijk aspect

Verstandelijk aspect

Gevoelsaspect

Geestelijk aspect

"Wijn maakt het hart van God en mens blij."

"De Vader is altijd bij Mij." "Jezus is dezelfde, gisteren, vandaag en voor eeuwig."

"... man van verdriet en bekend met pijn." "Mijn ziel walgt van hen." "Ik zal u uitbraken." "En Jezus brak uit in tranen." "Wij hebben een hogepriester die met onze zwakheden meevoelt, zelf ook getest zijnde."

"Want God heeft de wereld zo liefgehad dat Hij Zijn unieke Zoon heeft gegeven, zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar het eeuwige leven mag hebben." "Ik heb je meer lief dan een moeder."

God lijdt helemaal niet. Hij heeft alles in werking gezet en heeft er nu niets meer mee te meken. Deïsme.

God lijdt met ons en als ons. Mystiek panentheïsme.

Het doet er niet toe of er een god is die lijdt! Agnosticisme.

God IS, onder andere, het lijden zelf. Pantheïsme.

God is nergens. Atheïsme.

Zeus heeft sexuele passie. Shakti heeft emoties. Polytheïsme.

Wij haten God totaal. Wij zullen hem veroveren door Jezus opnieuw te kruisigen. Satanisme.


De grote vraag is of Jezus alleen als mens leed, of ook als God de Zoon. En daar vandaan gaande, leed God de Vader toen Jezus gekruisigd werd, verlaten door God de Vader en toen Hij stierf? En nog meer. Voelt God MIJN pijn! Indien niet, maakt dat Hem niet nogal onpersoonlijk?

Nu, laten we dit nader bezien. Heeft God een lichaam zoals wij? Verzen als die in Jozua Wijn maakt het hart van God en mens blij schijnen de gedachte dat God een lichaam heeft te bevestigen, min of meer zoals Zeus in de Griekse mythologie. Ook verwijzingen naar de machtige arm van God en de vinger van God schijnen de idee van antropomorfisme te ondersteunen. Kerkvaders verwerpen dit idee op de grond dat God een geest is. Toch, ik zou willen beargumenteren dat, niet zoals in de Islam, God niet de geheel Andere is, omdat wij geschapen zijn in het beeld en naar de gelijkenis van God. God is niet een cirkel of een idee, of een dier of een engel. God moet een geestelijk 'lichaam' hebben in Zijn verschijning aan de engelen. (Dit tegen de gedachte dat God totaal geen lichamelijkheid heeft). God is geest, NIET geesten. Maar dat betekent niet dat de Éne God uit drie modaliteiten bestaat als het ware. Hij IS drie Personen. God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. De drie zijn ÉÉN zoals de drie dimensies van hoogte, lengte en breedte. Hoe dat mogelijk is als een enkele geest, blijft een mysterie. Tenzij dat Bijbelvers uitgelegd moet worden als 'God is geestelijk.' Maar dat zou inhouden dat God geesten is (een meervoud). Dat zou tegen de Schrift ingaan. Te beweren dat God alleen bestaat uit drie modaliteiten, doet onrechtvaardigheid aan tegen de Liefde die bestaat tussen de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Te beweren dat God bestaat uit drie geesten, neemt u het mij niet kwalijk, zou Hem een soort meervoudige persoonlijkheid geven. Er bestaat ÉÉN God, Die ÉÉN Geest is, Die bestaat uit drie goddelijke Personen. De verborgen dingen behoren aan God stelt de Schrift en misschien inderdaad ben ik hier al te ver gegaan. God is en zal altijd een mysterie blijven. Daarom, uiteindelijk, moeten Zijn goddelijke eigenschappen (zoals Zijn oneindigheid, eenvoud, immensiteit, noodzakelijkheid, onveranderlijkheid, eeuwigheid, onafhankelijkheid ((Zijn zelfgenoegzame aseiteit)) en absoluutheid) ongekwalificeerd blijven (en merendeels onbeschreven), omdat zij wezenlijk onmededeelbaar zijn. Toch zegt de Here Jezus: Dit is het eeuwige leven dat de mensen U kennen de enige waarachtige God en die U gezonden heeft, Jezus Christus. En dat is wat we hier proberen.

Dit gezegd zijnde, moeten we eraan vasthouden dat God als geest niet verandert. Als God zou kunnen veranderen, zou Hij niet betrouwbaar zijn. Volgens de Schrift: God woont in een ontoegankelijk licht. Niemand kan God zien en leven. Als zodanig is God waarlijk transcendent, Hij gaat zelfs de hoogste engel te boven. Als zodanig, dat is in Zijn allerbinnenste, voelt God pijn als God? In Zijn openbaring met een lichaam (zoals in het boek Daniël), kan Hij absoluut geen pijn voelen; want dan zou Hij gemarteld kunnen worden!

Volgens de onderwijzing van de kerkvaders, de idee dat God niet kan veranderen, houdt in dat Hij geen emoties voelt. Wat betekent het dan dat God Liefde is? Ik heb geprobeerd dit te begrijpen en ben tot de volgende gedachtengang gekomen. Als God (emotionele) pijn zou kunnen voelen, zoals wij mensen doen; dan is Hij niet absoluut volmaakt, zelfs niet in Zijn Liefde! Want het zou betekenen dat Hij een verlies gevoelt, maar in Zijn volmaakte Liefde kan Hij niet verbeterd worden, noch verlies lijden. Zijn Liefde is absoluut volmaakt. Men kan er niets aan afdoen en men kan het niet verbeteren.

Op de tegenwerping dat dit betekent dat God de Vader voor Jezus als een mens geen empathie voelde, antwoord ik: de idee van een lijdend God, maakt het menselijk lijden goddelijk. Het is een quasi gnostische verheerlijking van onze menselijkheid. In feit houdt het in dat wij als mensen iets goddelijks bezitten... Terwijl, in Adam en in onze eigen personen, onze zonden en de gevolgen ervan aan onszelf te verwijten zijn. God zondigt niet en Hij voelt niet de consequenties van de zonde. Daarom is Hij in staat om ons op te tillen uit onze hopeloosheid.

Maakt dit God onpersoonlijk? Nee, helemaal niet. Want Hij werd mens. En in de vorm van een mens leed Jezus het ultieme, de godverlatenheid. Ook werd Hij gemarteld, zoals veel mensen. Het geloof in een lijdend God, maakt menselijk lijden irreëel. Om het in religeuze termen te vervatten. Als God de Zoon, heeft Christus geen (menselijke) emoties. Als een mens, heeft Jezus wel emoties. In de eerste natuur lijdt Hij niet en als mens wel. Ze te verwarren, zou de menselijke en goddelijke naturen van Christus vermengen, even als in het Eutychianisme. Te geloven dat Christus oneindig leed, wat behelsd wordt in het idee dat Hij leed als God de Zoon, dat zou zijn menselijkheid onbelangrijk maken. Het enige oneindige lijden dat er is, is het eindeloze lijden in de hel, oneindig in tijd. Want het verwerpen van Jezus' lijden voor jou, Gods ultieme gave, zal eindeloos lijden vergen als jouw aandeel. Een oneindig God te verwerpen, loopt uit op een oneindige straf. Dit is geen verwarring van het goddelijke en het menselijke, om bij het thema te blijven. Als je Christus verwerpt, als God of als mens, of beiden, zal God jou verwerpen; omdat je Zijn geliefde Zoon verwerpt.

God gaat alles te boven, maar Hij is niet afzijdig. Volgens de lering van mensen als Augustinus, handelt God op een gevoelige (emotionele) manier met ons in die zin dat Zijn gevoelens vrijwillig zijn. Maar Hijzelf is ongevoelig. Hij heeft, als God, geen (menselijke) emoties. Bijbelteksten als Zoals de hemelen verheven zijn boven de aarde, zo zijn Mijn wegen hoger dan die van jou tonen dat God God is en wij maar mensen. Jezus is volmaakt als een emotionele mens. Onze emoties zijn beschadigd door de zondeval.

God is niet afzijdig, maar Hij is ook geen bemoeial. In ieder geval niet in de politieke zijn zoals in het Oude Testament. Geef aan de keizer wat van de keizer is en geef aan God wat van God is, houdt de scheiding van Kerk en Staat in. Iets wat de hervormers niet goed begrepen. Maar mensen als de anabaptisten wel. In feite kan het zeer wel beargumenteerd worden dat Calvijn, Zwingli en zelfs Luther, als christenen schuldig waren aan moord, door hun religio-politieke engagements.

De mening dat God zewel gevoelig als ongevoelig is, is die van het dipolair panentheisme, waarin God bestaat in tegenovergestelde realiteiten. Transcendent en immanent, immens en alomtegenwoordig en andere eigenschappen worden door elkaar gehaald. Een mening die we hierboven tegenspraken. Het is een vorm van mystiek die in tegenspraak is met zichzelf en die van God een grillig en instabiel iemand zou maken. Soms wordt het verhuld met mooie woorden als 'omnitemporeel' en 'atemporeel.' Maar God bestaat samen met alle tijdspunten (in Zijn eeuwig NU), niet in alle tijdspunten. En zo bestaat Hij samen met elk ruimtezijn, niet in. Dat zou pan(en)theïsme zijn. God kent geen onvoorzienigheid. Hij is niet veranderlijk in Zijn relatie met Zijn schepselen. Hij is de onbewogen beweger de veroorzakende oorzaak. Hij wordt zelf niet bewogen of veroorzaakt. Hij IS er altijd. (Correcter dan 'Hij was er altijd', alsof Hij in een voorbijgegande eeuwigheid leefde, wat niet waar is. Het kruis is niet het middenpunt van twee eeuwigheden die zogenaamd vooruit en terugkijken. Want God leeft in de eeuwigheid, boven tijd en ruimte. Er bestaat een aeviterniteit voor engelen en mensen waar geen einde aan komt, maar er is er geen een in het verleden geweest. Want tijd en ruimte hebben een begin).

De pantheïstische zienswijze leert dat God deel uitmaakt van het lijden zelf. Hier zijn goed en kwaad twee kanten van dezelfde munt. Een afschuwelijk idee dat evenals het Zoroastrianisme niet echt hoop garandeert. In het polytheïsme heeft Zeus sexuele en overspelige passies net als een corrupte lover en in Hindoeisme heeft Shakti allerlei emoties. In agnosticisme heerst apatheïsme. Wie kan het schelen of er een God bestaat die lijdt of niet. In het atheïsme bestaat er geen god. Atheïsten proberen de bewijslast bij de monotheïsten te leggen, maar we kunnen net zo goed beweren dat zij op hun beurt zouden moeten bewijzen dat het bestaan van God niet noodzakelijk is, maar een onmogelijkheid.

Na deze uitweiding gaan we verder en beschouwen de volgende verzen in Genesis hoofdstukken 1 en 6. En God zag alles wat Hij gemaakt had en zie het was heel goed. En God had er spijt van dat Hij de mens had gemaakt. Zogenaamde hogere critici zijn snel om zulke verzen te gebruiken om te beweren dat er openlijke tegenspraken in de Bijbel bestaan. Maar de Bijbel bevat geen tegenstrijdigheden, maar paradoxen. Natuurlijk wist God in Zijn voorzienigheid wat er zou gebeuren. Zulke verzen laten zien dat God geopenbaard wordt in vrijwillige emoties, hoewel Hij in Hemzelf geen (menselijke) emoties heeft. Verzen zoals Bedroef de Heilige Geest niet en teksten die gaan over de walging van God en Zijn woede (Zijn negatieve passies), praten een antropologische taal waarin Hij geopenbaard wordt aan ons zwakke en beperkte menselijke begrip. Dit soort taalgebruik kan ook metaforisch genoemd worden. Zulke verzen bevestigen dat God Licht is. Zijn positieve passies (zoals erbarmen, vreugde en zaligheid) tonen dat God Liefde is. Opnieuw, deze negatieve en positieve "kanten" zijn geen tegenstrijdigheid, maar een paradox. In panentheïsme zijn er tegenstrijdigheden van gemaakt en beelden ze God uit alsof Hij in strijd is met Zichzelf. (Ik geef toe dat de onderscheiding tussen aan de ene kant God als Licht in Zijn negatieve passies en aan de andere kant God als Liefde in Zijn positieve passies, kunstmatig overkomt. Maar het idee dat God als Licht slaat op Zijn eis voor recht en God als Liefde op Zijn verlangen om ons te troosten; lijkt begrijpelijk te zijn).

De Vader is altijd bij Mij. Dit vers moge erop wijzen dat Christus als mens verlaten werd en niet als God de Zoon. Dat wil zeggen, de godheid is zeker ongevoelig. De Vader werkt en Ik werk. En God rustte op de zevende dag. Natuurlijk zijn dit metaforen. God slaapt ook niet, zaols de profeet de Baälpriesters bespotte. Maar Jezus sliep wel en werd ook vermoeid. God is niet een mens dat Hij zou liegen, of een sterveling dat Hij van mening zou veranderen (Nummeri 23: 19). In dit verband noem ik de idee dat God alleen ethisch onveranderlijk is en niet ontologisch. Echter God bestaat in Zijn eigen ontologische orde en onder Hem komen de engelen, de serafim en de levende wezens en dan mensen en dieren, gevolgd door planten en stenen (in het kort). De idee dat God alleen ethisch onveranderlijk zou zijn, wordt voorgesteld om te kunnen beweren dat God als God kan en ook werkelijk lijdt. Maar hoewel God niet lijdt met de lijdenden, omhelst Hij ze wel. Dat is een paradox. God voelt jouw pijn niet alsof Hij hetzelfde lot ondergaat, maar het is zeker zo dat Hij je volledig begrijpt en je liefheeft!

Nader tot God en Hij zal tot jou naderen. Dit vers kan aangevoerd worden om te beargumenteren dat God toch bewogen kan worden en dat Hij een stuk onvoorzienigheid heeft. Maar we moeten van God geen mens maken, noch van mensen goden. En je doet beide wanneer je de idee van een lijdende God verdedigt. Het schildert God af als menselijk en het maakt mensen als God. God werd niet gekruisigd, de mens Jezus werd dat.

Het bekende vers: God heeft de wereld zo liefgehad, dat Hij Zijn unieke Zoon heeft gegeven, zodat ieder die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar het eeuwige leven mag hebben. kan naast het volgende gezet worden: Ik heb je meer lief dan een moeder. Zulke verzen bevestigen de tijdloze en onvoorwaardelijke Liefde van God, niet een veronderstelde gevoeligheid. Dat wil zeggen, deze verzen bewijzen helemaal niet dat God lijdt zoals mensen.

Hij draagt het universum door het Woord van Zijn kracht. Dit vers schijnt de wijzen op een goddelijke realiteit die op de tweesprong van transcendentie en immanentie staat. De transcendentie van God betekent dat Hij troont boven (en buiten) alles wat Hij geschapen heeft. Zijn immanentie betekent dat Hij nabij is. (God is overal, maar niet in alles ((dat is pantheïsme, de idee dat alles goddelijk is)) ). De Heer is nabij. Het vers hierboven schijnt te wijzen op het feit dat God alles omhelst. En dat, lijkt mij, bevindt zich tussen transcendentie en immanentie.

We hebben een hogepriester die met ons sympathiseert, omdat Hij op alle punten getest is als wij. Dit wijst er natuurlijk op dat Jezus als mens hogepriester is naar de orde van Melchizedek, voor eeuwig, en dat als zodanig Hij menselijk is en emoties voelt zoals wij. Als mens heiligt hij zichzelf, net als God heilig is, hoewel Hij volmaakt is als mens! Maar God is absoluut heilig, alheilig en als mens is Jezus relatief heilig. Maar dat wil niet zeggen dat Hij persoonlijk iets met de zonde te maken heeft. Hij deed geen zonde. In Hem was geen zonde. Hij kende de zonde niet. Toch zag Hij door de zonde heen als iets kwaads. Hij gaf Zichzelf niet aan de mensen, omdat Hij wist wat er in de mens was. Nu, als Jezus Zichzelf heiligt, hoe veel te meer zouden wij als zondaars dat moeten doen.

De menselijke emotie is op zichzelf a-rationeel, maar wordt irrationeel wanneer het over de grenzen van de rede gaat. Rede en emotie behoren in balans te zijn. Zo is bij God Zijn oneindig verstand in harmonie met Zijn "agape" Liefde, die tijdloos en ovoorwaardelijk is. Wij mensen ervaren vaak emotionele pijn wanneer emoties als nihilistisch en redeloos gevoeld worden. Maar voor God is niets betekenisloos! Hoe zou Hij dan kunnen lijden!? Voor God is de duisternis als licht. Voor ons mensen is de duisternis van de zonde praktisch ondoordringbaar en het kan jaren duren voordat God laat zien waarom iets moest gebeuren. Wijze zielen, daarom, leren ons dat we daarom God niet om het waarom moeten vragen, maar om het waartoe. Niet de rede waarom, maar Gods plan en bedoeling is wat telt.

Men zou de vraag kunnen stellen dat, omdat Jezus als mens nooit alle zonden van allen die zouden geloven heeft kunnen belijden in de drie uren van duisternis, Hij toch ook als God de Zoon geleden moet hebben. Echter, Christus is de weg tot God de Vader, Die ons vergeeft op de basis van het offer van de mens Jezus. God kent al onze zonden en Hij heeft ons uitverkoren van voor de grondlegging van de aarde. Hij wist altijd alles en het offer van Jezus is voldoende om voor al die zonden te betalen, zelfs terwijl Jezus, als mens, ze niet kende. Het is als met een mooie gouden ring die meer waard is dan veel gekleurde herfstbladeren. De Persoon van Christus in Zijn offerande als een mens, weegt meer dan alle mensen die ooit leefden, nu leven en nog zullen leven. (Alle andere mensen aan de andere kant zijn niet meer waard dan veel mussen).

...man van verdriet en bekend met pijn. Dit, in het verband met deze analyse, kan uitgelegd worden als de (emotionele) pijn van Jezus als mens. En Jezus weende. Hier zou men kunnen redeneren dat, omdat Jezus een enkele Persoon is met twee naturen, moet het te ver gezocht zijn dat Jezus alleen als mens huilde en niet ook als God de Zoon. Hij is die Éne Persoon, toch? En dat op zijn beurt moet dan bewijzen dat God als God dan toch ook lijdt. Maar, om de zaak om te draaien, toen Jezus Simon zei dat hij een vis moest vangen en de munt uit zijn mond moest nemen, om voor hen beiden belasting te betalen; was het duidelijk Jezus als God de Zoon Die in Zijn alwetendheid kon weten dat het de eerste de beste vis zou zijn. Niet als mens! Dus En Jezus weende is aan de andere kant toepasbaar op zijn menselijkheid. Echter, om de zaken niet te overdrijven, Jezus als God de Zoon, had wel een vrijwillige gevoeligheid, evenals in het geval van God die spijt had dat Hij de mens had gemaakt. Maar, opnieuw precies, dit kan gezien worden als een metafoor.

God helpt geen engelen, maar alleen het zaad van Abraham. Dat wil zeggen, Abraham als de vader van alle gelovigen. Dat wil zeggen, gelovigen in Christus (wat indirect in het O.T. ook zo was). Als een engel eenmaal gezondigd heeft, zelfs in de 'kleinste' gedachte; dan bestaat er geen hoop meer voor die engel. Je gelooft in God? Je doet daar goed aan. De demonen geloven ook in God en zij sidderen. Een intellectueel begrip of geloof, zelfs met de hoogste altruïstische motieven en emoties, is niet genoeg voor eeuwige redding. Want, zoals het er geschreven staat, demonen (gevallen engelen) geloven ook in God. Volgens Romeinen 10: 9, 10, moet je Jezus als Heer erkennen (in de eerste plaats Zijn goddelijke natuur, maar ook Zijn allerhoogst koningschap als mens) en je moet geloven dat God Hem uit de doden heeft opgewekt (Zijn menselijke natuur). Ik kan de lezer alleen maar aanraden om daarmee te beginnen, als je dat nog niet gedaan hebt.

Waarom is het zo belangrijk om te onderscheiden tussen de twee naturen van Christus Jezus? En zo precies? Omdat het Eutychianisme de twee naturen door elkaar gooit en zo doen veel moderne theologen met hun panentheïsme. Volgens de formule van Athanasius, is Christus waarlijk, volmaakt, ondeelbaar en onverwarbaar beide goddelijk en menselijk. De idee van kenosis (ontlediging) van de goddelijkheid van Christus, houdt een grote verandering in van Zijn godheid. Dit lijkt op het Aryanisme en wordt beantwoord met het volmaakt van de formulering. De idee dat God de Zoon gekruisigd werd door God de Vader, wordt beantwoord door het waarlijk goddelijk en menselijk. Ik ben me niet direct bewust van een ketterij in dit verband à la Nestorianisme. Ik denk dat men de twee naturen uiteen zou rijten, wanneer men te precies zou onderscheiden en op zo'n manier ze zou verdelen. De twee naturen zijn ondeelbaar verbonden. Hier, uiteindelijk, kunnen we alleen in verwondering staan en het mysterie van de Persoon van Christus Jezus aanbidden!

Met wat geleerde woorden moeten we de conclusie trekken dat God niet is zoals de god van panentheïsme, alsof de Here bipolair zou zijn en met Zichzelf in comflict. Maar wanneer we verzen lezen die waarschuwen tegen het bedroeven van de Heilige Geest en zelfs tegen het uitdoven van Hem, dan komt de Drie-enigheid zeer levendig en menselijk over!

Laat deze studie ons niet onbehaaglijk maken, alsof we met een gevoelloze God te maken hebben. Wanneer we psalmen als 22, 23 en 69 lezen en we zien de Heer daar, omdat zulke psalmen Zijn lijden als mens voorspellen, kunnen we dat als een voorbeeld nemen dat we juist onze harten moeten uitstorten tot God. Koning David en de Heer Zelf, als mens, schreeuwden het uit tot God de Vader. Zij hadden een houding van constant wachten op de verlossing van boven. De psalmen zijn vol van gevoel en zij geven een soort kaleidoscoop weer van menselijk lijden. Laat het mysterie van Gods quasi stoicijns karakter ons niet beroven van hoop. Hij hoort onze gebeden wel degelijk. Want de Here hoort de arme en veracht Zijn gevangenen niet (Ps.69. 34). En Nadert tot God en Hij zal tot u naderen! Beide kanten zijn waar. God is zowel transcendent als immanent. Hij troont ver boven de schepping, maar komt ons ook persoonlijk opzoeken.


Het Probleem van het Kwaad: een devoot, theologisch stukje

Is God Suprarationeel, of A-rationeel en of Supramoreel?


top

christologia

theologia | philosophia | anthropologia | psychologia | moralitas | theoria





top

christologie | bijbel | diversen | apologetiek | theologie | wetenschap


Wat vindt u van deze website?
Naam:
Emailadres:
URL:
Anoniem:
A. Zeer goed.
B. Vrij goed.
C. Gaat wel.
D. Vrij slecht.
E. Zeer slecht.
Toelichting: