home > dutch > studies > theologie > ethiek > psychologia > angst-en-moed.php



Angst & Moed

Mijn moeder, toen ik nog behoorlijk jong was, vertelde mij een verhaal van een rijke Lady die een koetsdrijver nodig had. Om erachter te komen wie ze het meest vertrouwde, vroeg ze steeds aan ieder hoe moedig ze waren en hoe dicht ze langs de afgrond durfden te rijden. De ene schepte nog meer op dan de andere, totdat ze een gegadigde voor zich had die antwoordde dat hij zo ver mogegelijk bij de rand vandaan zou blijven. En hij kreeg de baan natuurlijk. Later in mijn leven dacht ik dat wanneer je te dicht bij de rotswand komt, dat dat ook niet zo wijs zou zijn, omdat het je wielen zou beschadigen. Nog later leerde ik over deugden en over Indiase goeroes die probeerden een kortere weg naar het Nirvana te vinden. Veel mensen die te fanatiek zijn en snel omhoog proberen te klimmen, lopen het gevaar diep naar beneden te vallen. Dit geldt ook in het geval van angst en moed. Moed is inderdaad niet de afwezigheid van angst, maar de deugd om in de aanwezigheid van angst te durven handelen. Een berekend risico is niet een gok.



"Of we nu leven of sterven; of we eten of vasten: we leven voor de Heer."

"De mens stelt voor..."

"...maar God bestuurt zijn weg."

Letterlijk of lichamelijk aspect

Verstandelijk aspect

Emotioneel aspect

Geestelijk aspect

"Vrees niet!" "Wees moedig!"

"Koop de tijd uit!" "Vertrouw de Heer met heel je hart en leun niet op je eigen verstand."

"Je moet de Heer, je God, niet op de proef stellen."

"Werk je redding uit met beven en angst, want God is degene die zowel het werken als het willen bewerkt."

De kracht van positief denken. God als een lieve leraar voor onze eigen doelstellingen.

De kracht van negatief denken. God als een strenge leraar voor onze eigen doelstellingen.

Te gewaagd. God als een soort Sint Nikolaas.

Te angstig. Te voorzichtig. God lijkt praktisch een boeman.

Irrationele moed. God voorgesteld als een automaat.

Irrationele angst. God gezien als een verterend vuur.

Doodswens/Paranoia. God beschouwd als een sadist.


De wetenschap van uitvinding wordt vaak voorgesteld als een kwestie van proberen en mislukken, maar het christelijke leven hoort dat niet te zijn; hoewel het een leerproces is van vallen en opstaan. Een uitvinder volgt een idee, een christen behoort het licht te volgen. En het cruciale begin is de levengevende bekering door het geloof, de overplaatsing van het koninkrijk van de duisternis naar het koninkrijk van het licht. En op de nieuwe en eeuwige weg komt de christen filosofieën tegen zoals de kracht van positief denken door Norman Vincent Peale. Anderen hebben hier op gereageerd met de kracht van negatief denken. De eerste maakt een farce van de christelijke deugd en gewoonte om te bidden en tracht het te onderwerpen aan een vermeende kracht van positiviteit. Veel christenen zijn negatief beïnvloed door deze lege manier van denken, waar het evangelie uit weg is gezogen.

Een zogenaamde moed door optimisme zonder de duidelijke inspiratie en advies van de Bijbel, is als het uitvaren zonder kompas. En een verzameling van berekeningen vanuit een zogenaamde negativiteit, om de angst te elimineren, is als het fabriceren van een boot met een extra stel masten in reserve, reserve kompassen en zo veel mogelijk dingen dubbel of meer achter de hand. De eerste manier is te goedkoop en te riskant en de tweede te duur en te lastig en beide zijn eigenlijk dwaas.

Wat betreft onze kijk op het leven als christenen, ons wordt gezegd geen angst te hebben en moedig te zijn. Wat betreft onze kracht om te denken, wordt ons gezegd niet op ons verstand te vertrouwen (niet het niet te gebruiken!), maar om vernieuwd te worden door de geest van ons denken. Wat betref onze band met de Heer, wordt ons gezegd dat we God niet op de proef moeten stellen, maar om de vruchten van onze bekering (ik zeg het op mijn eigen zwakke manier) af te maken met angst en beven en dan zullen we het ervaren dat God Degene is die zowel het werken als het willen bewerkt. Denkend aan het advies van Salomo om je eigen ratio niet te serieus te nemen, maar om te steunen en te vertrouwen op de Heer en Zijn Woord, laat mij de conclusie trekken dat christelijke intelligentie eigenlijk dynamisch kan zijn en niet statisch zoals een IQ die de volle wasdom heeft bereikt.. En door het werken van de Heilige Geest door gebed, kunnen we zelfs boven onszelf uitgetild worden.

Echter, vaak gaat het niet zo. Er kunnen overweldigende angsten en zelfs ziekten in het spel zijn, zelfs psychiatrische toestanden. We kunnen overmoedig worden en ons bezondigen aan roekeloos gegok. We kunnen misleid worden door valse leraren die ons vizioenen op de hemel voor toveren, tegenover een slechte wereld. We kunnen beïnvloed worden door financiële adviseurs bij de plaatselijke bank, die ons onze spaartegoeden kosten. Kort gezegd, we kunnen door een Jobsperiode gaan in ons leven. Zaken zo donker dat ze dreigen je christelijke leven om zeep te helpen. Herinner je dan dat de Heer voor ons bidt. Of we nu de Heer hebben verraden als Petrus, of ontrouw zijn geworden als Simpson, of wanneer Satan ons aanvalt als een brullende leeuw om onze trouw te vernietigen. De Schrift belooft dat de Heer het niet zal toelaten dat we boven onze macht verzocht worden, maar met de verzoeking ook een uitweg te geven. Laten we, daarom, niet ons hart verharden zoals koning David deed in de affaire met Batscheba. Laten we acht slaan op de woorden van de Heer: Wees waakzaam en bid dat je niet in verzoeking komt. Wanneer je daar trouw in bent, zul je het alarm af horen gaan, voordat de duivel je overweldigt door in te spelen op je zondige verlangens en zul je stoppen bij rode lichten.

Wanneer de dingen serieus worden en tegenslagen elkaar opvolgen, is het mogelijk om in een vicieuze cirkel te belanden. Dan kunnen we makkelijk boos op God worden en, net als Job, Hem beschuldigen dat Hij ons het mikpunt van Zijn boosheid maakt. Het is ook mogelijk om van het rechte pad af te raken door opeenvolgende stadia van overmoed en idioot optimisme zoals met de zogenaamde Toronto blessings, toen er zelfs mensen waren die de vreemdste geluiden produceerden, alles zogenaamd door de Geest. Holy rollers maken van God een karikatuur. Zelfs terwijl de apostel Paulus tegen filosofie waarschuwt als leeg bedrog, gebeurt het nog steeds dat mensen nieuwe filosofieën en theologieën bedenken. En als een trend eenmaal gezet is, hebben de mensen de neiging om het te overdrijven en op die manier een eenzijdig idee van God te ontwikkelen als (hoofdzakelijk) een verterend vuur. Mensen die naar zulke preken luisteren, verworden tot psychologisch en geestelijk wrakhout. Nadat God Jobs geest had gebroken (let wel: niet vernietigd) door opeengehoopte ellende, leerde Hij hem om weer te vertrouwen te hebben en te geloven in de alwetende wijsheid van zijn Redder. Hij had het al uitgeroepen dat hij zijn Redder in zijn (opgestane) lichaam zou zien, maar uiteindelijk leerde hij zijn lesje en bekeerde zich van zijn beschuldigingen tegen God en werd zo zelfs iemand die tussenbeide kwam tussen zijn vrienden en God.

Vaak, wanneer we bovenmatig moedig zijn geweest, houden we onszelf voor de gek en denken dat de Heer deuren voor ons heeft geopend. Maar wanneer het tegendeel blijkt, keren we om naar het tegenovergestelde door een soort weeromstuit en trekken we ons terug in een angstige houding. Of, wat erger is, we worden nog overmoediger na bedrogen te zijn door de duivel. Ook, in het geval van de deugd van moed, is het hier een kwestie van balans, van het wegen van de gevolgen en mogelijkheden. Maar dat alles in het licht van de Bijbel. Voorbeelden uit de geschiedenis, bijbelse profetieën, waarschuwingen en bemoedigingen, spreuken en verboden; we moeten die allemaal tot ons laten spreken. De Bijbel belooft de kroon van het leven aan hen die het uithouden en zo bewijzen trouw te zijn. Ook, in de brief van Jakobus, worden we herinnerd aan het feit dat Job uiteindelijk erbarmen vondt bij God.

In de Schrift wordt ons verteld dat we door veel tegenslagen het koninkrijk in moeten gaan. Er is ons geen makkelijke reis beloofd, maar wel een behouden aankomst. Helaas wordt de zekerheid van het eeuwig behoud onthouden van veel waarachtige gelovigen, omdat hun verteld is dat dat een overmoedige afschildering is van de veilige haven van de hemel, terwijl je misschien op weg bent naar de hel. Anderen wordt geleerd dat het een zonde is om te denken dat je echt op het smalle pad bent naar het Nieuwe Jeruzalem. Weer anderen wordt geleerd dat men van de genade kan afvallen en je redding kunt verliezen. Dit is de ultieme kwestie van angst en moed. Maar temidden van al deze theologische chaos, stelt het Woord dat Wanneer je met je mond Jezus als Here belijdt èn gelooft dat God Hem uit de doden opgewekt heeft, (letterlijk, bedoelt de apostel Paulus); zul je gered worden. Want met het hart geloof je tot rechtvaardigheid en met de mond belijd je tot redding, (Romeinen 10: 9, 10). En Wanneer we onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig dat Hij ons onze zonden vergeeft en ons reinigt van iedere onrechtvaardigheid, (1 Johannes 1: 9).


top

christologia

theologia | philosophia | anthropologia | psychologia | moralitas | theoria





top

christologie | bijbel | diversen | apologetiek | theologie | wetenschap


Wat vindt u van deze website?
Naam:
Emailadres:
URL:
Anoniem:
A. Zeer goed.
B. Vrij goed.
C. Gaat wel.
D. Vrij slecht.
E. Zeer slecht.
Toelichting: