home > dutch > studies > theologie > ethiek > philosophia > oorzaak-betekenis.php



Van Oorzaak & Gevolg tot Betekenisvolheid

Ook in deze studie zien we dat de mens maar blijft proberen om wat wij zien als de waarheid, of in dit geval wat een betekenisvolle zin aan ons bestaan moet verlenen, om dat te verabsoluteren en te verafgoden. In plaats van onszelf in balans te houden, door vast te houden aan de diverse kanten van ons wezen en door onze van God gegeven eigenschappen te eren, gaan we maar door met het idoliseren van een of ander levensaspect en van onszelf. Zowel de nihilist als de puritein heeft een houding om het absolute in zichzelf te blijven zoeken. De eerste zou dit ten stelligste ontkennen en de tweede zou ontkennen dat hij god aan het spelen is met heiligheid. Dit zou hij als een aantijging van God zelf zien en hij zou erop reageren met wat hij in zijn eigen hoofd zou zien als 'heilige toorn'. Maar alleen God is de Absolute Ene en wij worden leugenaars bevonden hierin dat wij het niet opgeven om onszelf op de troon te zetten, hoewel we dat in ons bewustzijn ontkennen.



Salomo: "Zelfs wanneer een (zeer) wijs man zou beweren dat hij had gevonden wat God aan het doen is; toch is het niet zo." "Zoals de hemelen hoog boven de aarde zijn verheven, zo zijn Mijn wegen hoger dan die van u."

Paulus: "Als iemand wijs schijnt te zijn onder jullie in deze eeuw, laat hem dwaas worden..."

"...opdat hij wijs worde."

lichaam

verstand

ziel

geest

Iedere oorzaak heeft een gevolg (materie, energie & gezondheid). "... de verdrukking bewerkt lijdzaamheid (volharding) en de lijdzaamheid bewerkt beproefdheid en de beproefheid bewerkt hoop ..."

Volgens de wet van de non-contradictie, of antithese, a=niet niet-a (objectief denken/ theorie). Vanzelfsprekend is Paulus iemand anders dan Barnabas.

De gustibus non est disputandum (men moet over smaken niet twisten); ieder heeft zijn/haar eigen gevoelens (subjectief relativisme/ persoonlijke idealen/ ervaring). Paulus was tentenmaker en Petrus was visser en beiden ervoeren waarde in hun beroep.

Waarachtige betekenisvolheid is een geestelijke zaak. "Zij die God zoeken, moeten geloven dat Hij bestaat en dat Hij een beloner is van hen die Hem zoeken". (absolute zaken)

Betekenis is een verstandelijke zaak die alles doordringt; gevoelens zijn minder belangrijk; God is een intellectueel idee.

Idealistische gevoelens geven de zin van het leven; verstandelijk denken is relatief; God is het die mijn emoties onderhoudt.

Alles is relatief; zinvolheid moet je in jezelf zoeken.

Uiteindelijk zijn alle dingen absoluut; God is absoluut, mensen zijn relatief. Heiligheid is de enige zaak waarvoor je moet gaan.

Het leven bestaat uit materie en energie die zinloos zijn; het lichaam is dierlijk; de zin van het leven is een geloofssprong.

Het echte leven is een zaak van zwart en wit; alleen God geeft je absolute zinvolheid.

Satan is licht, leven en liefde; alle andere dingen zijn er om te gebruiken en te misbruiken.


In de tijd van Augustinus kwamen christenen meer en meer onder de invloed van het oude Griekse idee dat het universum voornamelijk verstandelijk is en dat door puur denken we tot een totaal begrip kunnen komen dat alles omvat. Dit tegen de waarschuwing van de apostel Paulus tegen filosofie, dat hij leeg bedrog noemde. Dit voornemen en zoeken naar de allesomvattende filosofie, in verering van Aristoteles en Plato, duurde voort tot de tijd van de Verlichting, toen een stoet mensen een mooie meid door de straten van Parijs droeg in aanbidding van en geloof in de rede. Als een reactie hiertegen luidde de Romantiek het tijdperk van de moderne mens in. De rede had niet gegeven wat men had gehoopt en men kreeg meer en meer het gevoel opgesloten te zijn in een donkere kamer. Voordat men dit besefte, was er een tijd van ontnuchtering. 'Alles is relatief'; met andere woorden, we moeten niet meer beweren dat we een volledig begrip van het universum kunnen bemachtigen.

De moderne mens heeft de hoop op deze hoogmoedige poging opgegeven die begon met een overbenadrukking van de rede en die geëindigd was met het overboord gooien van religie en de laatste poging om de ratio te omarmen en te aanbidden. Om te ontsnappen uit de donkere en hopeloze toestand van een realiteit die we zelf gemaakt hadden, probeerden mensen als Kierkegaard met een wanhoopspoging aan het leven vast te houden door een zogenaamde geloofssprong. Het leven wordt ervaren als een nihilistisch iets en men moet gered worden door een niet te definiëren ervaring of connectie met een hogere realiteit die zich daarbuiten ergens moet bevinden en ook diep in onszelf. Bewust leven is zinloos, maar men moet er iets zinvols van maken.

Echter mensen als Tertullianus waren niet tevreden met het heersende rationalisme (misschien moeten we het rationalisticisme noemen; of wanneer dat het niet duidelijk maakt, lees: rationalisticicisme) en kozen voor een mystieke weg tot het leven. Beide kanten, zij die in de rede geloofden en zij die in de mystiek geloofden, dachten dat het klooster de aangewezen plek was om ons te helpen goede christenen te worden. Jaren later zouden mensen als Ruysbroeck, min of meer onder de invloed van de Neoplatonisten aan het begin van de Katholieke kerk, verkiezen te geloven dat het bereiken van een unio mystica, het eenworden met de godheid, ons de ware redding kan verschaffen. Met behulp van engelen probeerde men op te klimmen uit de wanhoop en vuiligheid van het leven. Heiligheid van gevoelens werd overdreven.

De puriteinen, hoe oprecht ook in hun zoektocht naar deugden, zochten het absolute in een heilig leven en door hun houding beweerden zij dat dat alles is wat er bestaat voor ons. Waar de rationalisten geloofden dat de rede absoluut is en de mystici dat ideale emoties absoluut zijn, daar verabsoluteerden de puriteinen de deugd (en mensen als Marquis de Sade, een van de voorlopers van satanistisch sadisme met het absolute geloof in hedonisme, misbruikte hun theoriëen om het tegenovergestelde te bereiken).

Sommige christenen gaan nog verder en in hun harten spelen ze god met een houding die zegt 'Ik ben een absoluut mens hierin dat ik verbonden ben met de absolute God'; alsof de mens, die toch relatief is, als God kan zijn in absoluutheid! Zulke mensen, volgens Salomo, maken zichzelf te rechtvaardig en te wijs en het resultaat is vernietigend. Met hun overdreven heiligheidsfilosofie zien zij, of proberen zij alles als zwart en wit te zien. 'God is absoluut en dus moeten onze levens ook absoluut zijn.' Volgens Paulus is dit ook leeg bedrog.


De onhoudbare spanning van het zogenaamde rationalisme ligt hierin dat het absolute eenvoudigweg niet in de rede gevonden kan worden, maar alleen in de tanscendente Godheid. Om het wel te proberen is afgodendienst van de ratio en van jezelf en dan probeer je god te spelen. Het tegenstrijdige van deze opvatting is het verwaarlozen van andere aspecten van het menselijke wezen, zoals het gevoel en het geestelijke. Om deze spanning op te lossen, kan men zich verder aan de waarheid onttrekken in de opvatting dat alles betrekkelijk is en dan men het absolute in iets relatiefs moet ontdekken, of in jezelf of in iets buiten je. Maar dan bevind je je tussen twee moeilijkheden, tussen het verlangen om je verstand te gebruiken en de dierlijke begeerten van je lichaam. Tussen het ingeboren en onderbewuste besef dat er toch normen en waarden moeten zijn die meer dan alleen relatief zijn; en de onbezonnen en ontoombare impulsen van het lichaam. Deze spanning gaat hand in hand met een tegenstrijdig en dubbelzinnig wankelen tussen het uitoefenen van je verstand en het toegeven aan de impulsen van je stoffelijke lichaam. Om hieraan te ontsnappen kun je je nog verder terugtrekken in het geloof dat alles in feite zonder betekenis is en daarom zinloos of nihilistisch. Alles dat je kan proberen is op een of andere manier een niet nader te omschrijven ervaring te bereiken door een sprong van het geloof. Hier is alles niet simpelweg meer relatief in betekenis, maar is zinloos geworden. Ieder moet zich zien vast te klampen aan zijn of haar eigen kick, waarover men niet echt praten kan en die men niet echt kan delen. Ook hier kan niemand echt consequent blijven. Er zal altijd een ravijn overblijven tussen je individuele en idiosyncratische kick en de eisen van het algemene leven, zoals gebaseerd op de sterke banden van de scheppingsorde, om je te gedragen op een manier die herkenbaar is voor anderen. Veel mensen van deze opvatting leiden een gespleten bestaan tussen hun carriere en hobbies en hun dierlijke impulsen die ze uitleven in (wilde) feesten. De zoektocht naar het absolute kan hier niet meer besproken worden met het verstand. De mensen hier zijn verduisterd in hun verstand en hebben een dichtgeschroeid geweten. De bijbel noemt zulke mensen onredelijke dieren die zichzelf nog verder bevuilen in de dingen die ze van nature begrijpen.


De gevoelsopvatting die het absolute in een of andere vorm van mystiek zoekt, is ook in strijd met de Godheid en het tegenstrijdige hier is dat het verstand verwaarloosd wordt en dat men naïef is over de lichamelijke verlangens en behoeften en men is eenmaal verwijderd van gezond verstand. Om aan deze onhoudbare spanning en tegenstrijdigheid te ontsnappen, kan men tot een overdreven heiligheid beslissen die verondersteld wordt aan Gods absolute eisen te voldoen. Maar normen en waarden zijn hier nog meer bekrompen dan in de gevoelsopvatting. Want daar bestaat nog een zekere balans met het verstand. Maar ook hier bevindt men zich tussen twee nare moeilijkheden; tussen emotionele behoeften en totale ascese. Salomo zegt tegen zulke mensen dat zij zich niet te wijs en te rechtvaardig moeten gedragen opdat zij niet vernietigend bezig zijn. Hij zegt ook van zulke mensen dat hij die zichzelf (te veel, mag ik wel toevoegen) afzondert, het is om zijn eigen verlangen te zoeken (of als parafrase: het is om zichzelf te plezieren) en hij stoot zijn hoofd (sommigen vertalen: gromt) tegen alle gezonde verstand. Jammer dat zulke mensen hun hoofd zo vaak gestoten hebben dat een laag eeld ervoor zorgt dat ze het niet meer voelen. Zulke mensen zitten op een eiland en zij hebben geen connectie meer met hun omgeving. Zij kunnen niet echt, zoals de apostel Paulus, ervoor zorgen dat zowel Joden als Grieken, als ook de Kerk van God, geen aanstoot aan ze nemen en zij komen er erbarmelijk aan te kort om zich onder de wet te stellen voor hen die onder de wet zijn en vrij van de wet voor hen die vrij van de wet zijn. Voor hen zou dat betekenen om een dief voor de dieven te zijn en een goddeloze voor de goddelozen. Zij gaan mank aan de oproep om het zout en licht van de wereld te zijn. Zulke mensen zijn sectarische Farizeeërs van welke Paulus zegt dat we ons moeten afkeren. Sommigen, die hier ongelukkig mee zijn, gaan naar de wederzijdse tegenovergestelde opvatting en zij worden Sadduceeërs of Herodianen met hun draaierijen en uitvluchten. En sommigen worden nog extremer en zij worden (te) ascetisch en zij organiseren kulten die vol van demonische leringen zijn. Zulke kulten verwaarlozen het verstand en geven praktisch geen aandacht aan lichamelijk behoeften. Zij overdrijven een of andere heiligheid die ze zelf hebben uitgevonden en in hun harten zijn zij zo absoluut als de Godheid zelf. Waar de heiliger-dan-gij ventjes nog wel zich kunnen gedragen binnen de maatschappij, hoewel alleen dankzij hun sectarische groep, daar zijn de kulten driemaal verwijderd van het gezonde verstand en vroeg of laat komen zij in opstand tegen de gevestigde orde. In dit geval lijken ze op de opstandelingen aan het wederzijdse tegenovergestelde einde, de nihilistische anarchisten. Ook hier vindt er zelfvergoddelijking plaats.

Van nihilisme naar satanisme is maar een stap. Dit lijkt misschien vreemd. Maar het wordt gezien in heavy metal muziek en in death metal. Opeens realiseren mensen zich dat God bestaat, maar zij zien Hem als de vijand. Waar de nihilisten nog konden schuilen achter hun individuele kicks en hun afgoden, hier gaat de satanist verder en geeft de Schepper openlijk de schuld. Zij ontdekken in hun bewustzijn waar het probleem van ons leven om draait. God troont boven het universum, maar wij haten Hem en diep in onze harten hebben wij Hem altijd al gehaat. Sommige mensen, zoals Aleister Crowley, verkozen de duivel als hun bevrijder vanuit een andere opvatting. Crowley groeide op in een christelijk gezin dat van de zogenaamde Plymouth broeders afstamde. Hij ging niet door het proces van nihilisme naar death metal en deicide. Dit verraadt wat diep in onze harten leeft. Echter 2000 jaar geleden al verkondigde de bijbel dat de Here voor haters stierf. De Here Jezus, die in de volheid van de tijd kwam (alles en iedereen had gefaald; de zondige toestand van de mens was duidelijk geworden, ook van het Joodse volk): oordeelde de wereld door Zijn dood aan het kruis van Golgotha. Hij veroordeelde zowel de wereld als mijzelf. Ik ben aan de wereld gekruisigd en de wereld is aan mij gekruisigd. Satanisten proberen demonen te manipuleren en om aan macht te komen door hen. Polytheïsten kunnen in een vergelijkbare staat vervallen d.m.v. de goden (die in feite demonen zijn). Maar het resultaat is juist het tegenovergestelde; de demonen verkrijgen nog meer macht over hen en manipuleren hen als slaven voor hun eigen plannen. Maar God strekt zijn liefhebbende handen ook uit naar deze mensen en biedt hun het dierbare bloed van de Here Jezus Christus, door Wie we eeuwig gered kunnen worden.

Waar gaan we vanhier? Zoals altijd het toenemende afleren van zelfbedrog door de heiligende kracht van de Schrift die ons afwast van ongerechtigheid. Het absolute wordt absoluut alleen in de Here gevonden en we moeten het woord van God rijkelijk in onze harten laten wonen en ook in ons verstand, ziel en geest en ook in onze wil en ons geweten; terwijl we de vleselijke begeerten die strijd voeren tegen de ziel onder controle houden. Dit betekent dat we niet leven volgens een eigen keuze aan bijbelverzen, noch een set van teksten en regels van een of andere groep, maar volgens de hele raad van de Here. De bijbel is rijk genoeg om alle aspecten van ons leven te beslaan en volstaand genoeg om ons te leiden in onze inspanningen hoe gecompliceerd die ook mogen zijn en hoe ondoorgrondelijk voor anderen. "Het hart is meer verdraaid dan wat dan ook, ja het is dodelijk ziek; wie kan het doorgronden? Ik de Here onderzoek het hart en test de nieren, om aan de mensen te geven volgens hun wegen en volgens de vrucht van hun daden. Het ultieme spel dat het hart speelt sinds de val van de mens, is god te spelen; is het verafgoden van zichzelf of van een deel van zichzelf; om zo op de troon te gaan zitten in strijd met de Maker van alles en in strijd met zijn medemensen.


top

christologia

theologia | philosophia | anthropologia | psychologia | moralitas | theoria





top

christologie | bijbel | diversen | apologetiek | theologie | wetenschap


Wat vindt u van deze website?
Naam:
Emailadres:
URL:
Anoniem:
A. Zeer goed.
B. Vrij goed.
C. Gaat wel.
D. Vrij slecht.
E. Zeer slecht.
Toelichting: